En eth val de Bonabé, a 1.400 m d’altitud enes Pallars Sobirà, i trobam fòrça ben desvolopat un abitat protegit: es hònts petrificantes que formen pèira tosca. Tot e que se localize ath costat d’ua pista forestau d’accès aisit, fòrça a prop deth refugi deth Fornet, se tròbe laguens deth Parc Naturau der Alt Pirineu, e donc, en ua zòna protegida.
Es aigües que baishen deth Pic des Miques son fòrça riches en carbonat de calci (aigües dures) e, en arribar ath prat dera Escala Auta, s’escolen per un vessant fòrça prononciat, de quauqui mètres de larg, formant un tapis hèt de molses que creishen en tot alimentar-se d’aguesta aigua. Dab eth temps, era aigua que s’escole sus es molses, en contacte damb er aire, hè precipitar eth carbonat calcic, qu’acabe acumulant-se ena forma d’ua crosta dura. Ath long des ans, aguesta crosta acabe formant pèira tosca.
Era hònt de la Tosca deth val de Bonabé ei partida, a mieja nautada, per un camin ancian e per un mur que servie entà drenar era aigua cap aval deth vessant. Eth pas de persones e de bestiar peth camin debilitaua eth mur, separaua es comunautats de molses e plantes, modificaua eth cors naturau dera aigua (deishant eixuta ua part deth vessant a on se poderie desvolopar er abitat) e metie en perilh era viabilitat deth ecosistèma en futur.
Eth Parc Naturau der Alt Pirineu a protegida era hònt de la Tosca gràcies ath projècte LIFE RESQUE ALPYR, en coordinacion damb era Universitat de Barcelona. S’a modificat eth tracet deth camin actuau e s’an instal·lat passereles de husta que permeten apreciar era singularitat de laguens sense provocar cap alteracion en abitat. Ath delà, ara se limite era entrada d’animaux de gran talha e de persones ara zòna mejançant tancats de husta. Tot aguestes accions son respectuoses damb er entorn e son en consonància dambes politiques deth Parc. En brèu s’installarà un panèl informatiu entàs visitants, a on s’explicaram es actuacions hètes, era singularitat deth lòc e es sues espècies mès caracteristiques. Er equip de botanistes dera Universitat de Barcelona s’encuèrgue de realizar eth seguiment biologic en camin ancian, entà detectar se se recupère era cubierta de molses e era acumulacion de tosca gràcies ara proteccion fisica deth lòc.
