• S’a eliminat complètament eth vairon enes estanhs de Tres Estanys del Mig e Tres Estanys de Baix, en Parc Naturau der Alt Pirineu.

• Dètz mesi dempús dera actuacion entà eradicar-lo, es dus estanhs mòstren ua recuperacion notabla dera transparéncia dera aigua e dera biodiversitat, damb eth retorn d’amfibis e d’invertebrats, grops que non s’auien detectat dempús der inici des prumèrs programes de seguiment, er an 2014.

• Era actuacion, emmarcada en projècte europèu LIFE RESQUE ALPYR, apòrte nau coneishement sus er usatge dera rotenona coma airina de restauracion ecologica.

Es prumères observacions realizades dempús dera actuacion enes estanhs de Tres Estanys del Mig e Tres Estanys de Baix, en Parc Naturau der Alt Pirineu, confirmen era eliminacion complèta deth vairon (Phoxinus spp.) e evidéncien es prumèrs signes de recuperacion ecologica. Era preséncia d’aguest peish en Pirenèu catalan ei conseqüéncia dera sua introduccion accidentau coma esca viua ena pesca recreativa dera trueita, ua practica qu’a provocat alteracions significatives en aguesti ecosistèmes de nauta montanha.

Era actuacion, executada eth passat mes de seteme en encastre deth projècte europèu LIFE RESQUE ALPYR, consistic ena aplicacion de rotenona, un ictiocida biodegradable, damb er objectiu de restaurar er equilibri ecologic d’aguesti sistèmes lacustres e generar evidéncia scientifica sus era eficacitat e era seguretat d’aguesta metodologia de restauracion. Aguesta ei era dusau pròva pilòt realizada en estanhs deth Pirenèu catalan, dempús dera intervencion amiada a tèrme en seteme de 2024 en estanh de Manhèra, ena Val d’Aran.

Es donades recopilades enquia ara confirmen qu’era actuacion a artenhut eth sòn objectiu principau damb era eradicacion deth vairon enes dus estanhs tractadi. Parallèlament, es prumèrs resultats deth seguiment mòstren indicis clars de recuperacion ecologica, damb ua melhora notabla dera transparéncia dera aigua e eth retorn d’amfibis e d’invertebrats, grops especiaument sensibles as impactes causadi per aguesta espècia introdusida.

Segontes Barend L. van Drooge, investigador der Institut de Diagnostic Ambientau e Estudis dera Aigua (IDAEA-CSIC), «eth seguiment des nivèus de rotenona ena aigua a permetut constatar que se degrade ara velocitat prevista iniciaument, damb ua vida mieja deth producte d’entre 10 e 20 dies, çò que n’escurce era permanéncia en miei aquàtic e apunte a ua afectacion fòrça limitada sus er ecosistèma».

Atau madeish, non s’a detectat cap de rèsta de rotenona en arriu plaçat aigües enjós des estanhs tractadi. Aguest resultat confirme que, tau coma ère previst, eth producte a demorat confinat ar encastre dera actuacion e non s’a dispersat dehòra des estanhs objècte dera intervencion.

Recuperar ecosistèmes alteradi

Era introduccion de peishi ei ua des principaus causes de pèrta de biodiversitat enes estanhs de nauta montanha. Eth vairon ei ua espècia que s’a establit en nombrosi estanhs deth Pirenèu coma conseqüéncia dera sua introduccion accidentau coma esca viua ena pesca recreativa dera trueita. Era sua nauta capacitat de reproduccion e d’adaptacion ne favorís era expansion e provòque alteracions importantes enes hilats trofics.

Era preséncia d’aguest peish compòrte ua disminucion significativa dera biodiversitat, especiaument entre es organismes aquatics de petites dimensions e es poblacions d’amfibis, pr’amor que depredè es sues postes e altère es condicions de besonh entara sua reproduccion. Per aguest motiu, era sua eliminacion se considère ua des mesures mès efectives entà favorir era recuperacion des ecosistèmes lacustres de nauta montanha.

Es mostratges realizadi dètz mesi dempús dera aplicacion an detectat ua responsa fòrça positiva ath tractament, damb ua recuperacion notabla dera transparéncia dera aigua e dera biodiversitat. Tanben s’i a constatat eth retorn d’amfibis e d’invertebrats, grops que non s’auien detectat dempús der inici des prumèrs programes de seguiment, er an 2014.

Ua experiéncia de referéncia entara conservacion des estanhs deth Pirenèu

Era actuacion en Tres Estanys represente era dusau pròva pilòt desvolopada en encastre deth projècte LIFE RESQUE ALPYR, dempús dera experiéncia der estanh de Manhèra, ena Val d’Aran. En ambdús casi s’a artenhut era eradicacion deth vairon e s’an observat es prumèrs indicis de recuperacion dera biodiversitat pròpria des estanhs de nauta montanha.

Segontes Quim Pou-Rovira, director de Sorelló Estudis al Medi Aquàtic e responsable tecnic dera actuacion, «en cas de Tres Estanys, eth rèpte ère especiaument important pr’amor qu’era intervencion s’amièc a tèrme en un sistèma de dimensions mès granes e damb ua complexitat superiora ara der estanh de Manhèra, en tractar-se d’estanhs interconnectadi». Es resultats obtengudi demòstren qu’aguesta metodologia tanben pòt èster efectiva en sistèmes lacustres mès estenudi e complèxi.

Ua diferéncia importanta entre es dus estanhs tractadi en Alt Pirineu ei qu’en Tres Estanys del Mig ja s’i auien amiat a tèrme actuacions prealables de contròtle deth vairon mejançant metòdes mecanics, coma hilats, trampes e pesca electrica. Maugrat qu’aguestes actuacions non artenheren eradicar complètament era espècia, permeteren mantier-ne era poblacion jos contròtle pendent diuèrsi ans.

Segontes Marc Ventura, investigador deth Centre d’Estudis Avançats de Blanes (CEAB-CSIC) e coordinador deth projècte LIFE RESQUE ALPYR, «es prumères donades indiquen qu’era recuperacion ecologica ei mès rapida en Tres Estanys del Mig qu’en Tres Estanys de Baix e en estanh de Manhèra. Ua explicacion possibla ei qu’es trabalhs prealables de contròtle dera poblacion de vairon permeteren conservar ua resèrva latenta d’espècies en sediment, que poderie estar favorint ara ua recolonizacion mès rapida der ecosistèma».

Seguiment scientific a long tèrme

Maugrat qu’era eliminacion deth vairon enes dues pròves pilòt ja s’a pogut confirmar, es responsables deth projècte soslinhen qu’era recuperacion complèta d’aguesti ecosistèmes ei un procès graduau que requerís un seguiment continuat a long tèrme. Per aguest motiu, es prètzhèts de monitoratge se mantieràn pendent es pròplèus ans entà avalorar era evolucion des comunitats biologiques e documentar era recuperacion des procèssi ecologics naturaus des estanhs.

Segontes Marc Garriga, director deth Parc Naturau der Alt Pirineu, «aguesti prumèrs resultats son ua notícia fòrça positiva entara conservacion des estanhs de nauta montanha. Mès enlà der exit dera actuacion, era pròva pilòt demòstre qu’ei possible recuperar ecosistèmes qu’auien perdut ua part importanta dera sua biodiversitat e generar coneishement util entà afrontar rèptes semblants en d’auti estanhs deth Pirenèu».

Era actuacion a estat coordinada e executada per Sorelló, Estudis al Medi Aquàtic, S.L. e era Associació La Sorellona, damb era supervision scientifica deth Centre d’Estudis Avançats de Blanes (CEAB-CSIC) e der Institut de Diagnostic Ambientau e Estudis dera Aigua (IDAEA-CSIC), e damb eth supòrt dirècte deth Parc Naturau der Alt Pirineu e de Forestal Catalana.